Kapitalizacja odsetek

Kapitalizacja odsetek

Kapitalizacja odsetek, czyli odsetki od odsetek

Chciałbyś dokonać kapitalizacji odsetek bez zgody dłużnika? Zastanawiasz się, czy kapitalizacja taka jest dopuszczalna? Nie wiesz czy zakaz anatocyzmu jest bezwzględny? A może wierzyciel podsuwa Tobie do podpisania aneks zwiększający świadczenie główne o wysokość zryczałtowanych odsetek?

Z mojego wpisu dowiesz się:

  • czym jest anatocyzm,
  • kiedy dopuszczalna jest kapitalizacja odsetek,
  • odsetki z jakich tytułów mogą zostać skapitalizowane,
  • jak prawidłowo dochodzić odsetek od odsetek na drodze sądowej,
  • jakie skutki prawne ma naruszenie zakazu anatocyzmu (naliczania odsetek od odsetek).

Anatocyzm to pochodzące jeszcze z greki słowo oznaczające w wolnym tłumaczeniu mnożenie lichwy. Obecnie zwrot ten używany jest jako synonim do wyrażeń: kapitalizacja odsetek oraz procent składany. Te zaś w znaczeniu prawnym oznaczają przypadki, w których obliczono sumę odsetek za określony czas, a następnie poddano ją oprocentowaniu, tworząc w ten sposób kapitał, stanowiący odrębną kategorię prawną.

Innymi słowy, kapitalizacja odsetek wystąpi, gdy istniejące już odsetki zostaną doliczone do kwoty świadczenia głównego, a wierzyciel od tego dnia będzie naliczał odsetki od podwyższonej w ten sposób kwoty.

Zakaz kapitalizacji odsetek

Ze względu na fakt, iż ta z pozoru prosta operacja matematyczna, powoduje faktyczny wzrost zaległości, wprowadzono generalny zakaz anatocyzmu. Jednakże, jak każda zasada, także i ta posiada kilka wyjątków. Co ważne, zarówno przedmiotowy zakaz, jak i odstępstwa od niego dotyczą zarówno odsetek kapitałowych, jak i odsetek za opóźnienie. Pierwsze z nich stanowią zysk wierzyciela z kapitału (np. oprocentowanie udzielonej przez niego pożyczki). Drugie natomiast to forma odszkodowania za nieterminową wpłatę należności, bądź jej brak.

Wyjątki od zakazu kapitalizacji odsetek

Pierwszym z nich jest kapitalizacja odsetek w pozwie o zapłatę. Prawo zezwala na żądanie odsetek za opóźnienie od zaległych odsetek od dnia wytoczenia o nie powództwa. Aby osiągnąć ten efekt należy – określając wartość przedmiotu sporu – do wartości świadczenia głównego dodać skapitalizowane odsetki na dzień poprzedzający wniesienie pozwu. Od tak określonej kwoty domagać się można odsetek za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu.

Drugi z wyjątków stanowi umowna kapitalizacja odsetek, czyli dokonanie zmiany umowy przez zwiększenia świadczenia głównego (np. z tytułu pożyczki) o wartość dotychczas naliczonych odsetek. Poza niżej wskazanym przypadkiem zabronione jest umawianie się o kapitalizowanie odsetek, które mogą powstać dopiero w przyszłości.

Trzeci przypadek znoszący zakaz anatocyzmu oraz jednocześnie pozwalający na kapitalizowanie przyszłych odsetek dotyczy instytucji kredytowych (np. banki, kasy oszczędnościowo-kredytowe, itp). Mianowicie, kapitalizacja odsetek, także przyszłych możliwa jest w umowach pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.

Co jeśli niezgodnie z prawem dokonam kapitalizacji odsetek?

Na koniec należy zwrócić uwagę na konsekwencje naruszenia zakazu anatocyzmu. Sytuacja taka będzie miała miejsce, gdy np. wprowadzisz do umowy postanowienie o automatycznej kapitalizacji przyszłych odsetek.

W większości przypadków skutkiem takiego postępowania będzie nieważność jedynie omawianej klauzuli. Reszta umowy, o ile nie naruszałaby innych przepisów bezwzględnie obowiązujących, pozostawałaby w mocy.

Wyjątek stanowi sytuacja, gdy z okoliczności towarzyszących zawarciu umowy wynika, że bez tego typu postanowień umowa nie doszłaby do skutku. Czyli, nie podpisałbyś danej umowy, jeżeli nie zawierałaby ona postanowień o kapitalizacji odsetek. Wtedy skutek nieważności obejmować będzie całą umowę.

Zespół Prawa Gospodarczego
Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Klisz i Wspólnicy

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla nas to dowód, że nasza praca jest przydatna, co daje nam motywację do dalszego pisania 🙂

Zostaw komentarz

Top