kara umowna

Kara umowna

Kara umowna jest bardzo ważną i mającą szerokie zastosowanie instytucją prawa zobowiązań. Jej podstawową funkcją jest zapewnienie naprawienia szkody wynikającej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.

Kara umowna spełnia również funkcję stymulującą dłużnika do wykonania zobowiązania. Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że  właściwe sformułowanie umowy pozwala na znaczne ograniczenie odpowiedzialności dłużnika zobowiązanego do zapłaty kary umownej.

Podstawowym zadaniem jakie spełnia kara umowna jest zapewnienie wierzycielowi zryczałtowanego odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy.

Punktem wyjścia jest to, że dochodząc sądownie odszkodowania wierzyciel musi wykazać wysokość doznanej szkody. W przypadku niektórych kontraktów wykazanie tej szkody może być bardzo trudne. Wyobraźmy sobie umowę o utrzymanie serwera i strony internetowej, która generuje przedsiębiorcy klientów i tym samym zysk. Załóżmy, że przez tydzień strona nie działa. Jak przedsiębiorca wykaże ilu klientów przez to stracił? Ciężko powiedzieć, można najwyżej szacować porównując dochody w poprzednich miesiącach. A co jeśli poprzednie okresy są nieporównywalne? Np. sklep internetowy nie działa przez okres przedświąteczny, kiedy klienci kupują prezenty, a ruch na stronie jest kilka – a nawet – kilkanaście razy większy, niż zwykle. Wysokość szkody będzie w takim wypadku trudna do określenia i udowodnienia przed sądem.

Tymczasem, jeśli w umowie zastrzeżemy sobie karę umowną za każdy dzień, w którym strona internetowa nie funkcjonuje, jej dochodzenie będzie znacznie łatwiejsze. Ostrożny sprzedawca może uzależnić wysokość kary od okresu, w którym strona nie funkcjonuje. Dzięki temu sytuacja procesowa wierzyciela będzie dużo lepsza, a proces dowodowy znacznie mniej skomplikowany.

Kara umowna może przydać się do przymuszenia dłużnika do wykonania przez niego określonych obowiązków, które są istotne dla wierzyciela. Załóżmy, że wierzyciel jest bardzo zainteresowany w uzyskiwaniu od kontrahenta określonych raportów dotyczących wykonywanej usługi. Wystarczy ustanowić wysoką karę umowną za niewykonanie tego obowiązku. Dłużnik – pamiętając o grożącej mu odpowiedzialności za niewykonanie tego obowiązku – będzie starał się ten konkretny obowiązek wykonywać ze szczególną starannością.

Kara umowna może też pełnić funkcję ograniczającą odpowiedzialność dłużnika. Dzieje się tak dlatego, że zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego wierzyciel nie może żądać odszkodowania w wysokości przekraczającej wartość zastrzeżonej kary umownej. Czyli nawet jeśli udowodni, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania przez dłużnika w rzeczywistości spowodowało powstanie szkody wyższej, niż przewidziana kara umowna, wierzyciel będzie mógł dochodzić tylko zapłaty kary umownej. Reguła ta może zostać zmieniona wolą stron, ale strony często o tym zapominają, zaś brak odpowiedniej klauzuli umownej powoduje, obowiązywanie regulacji podstawowej z kodeksu cywilnego.

Znając powyższą zasadę wystarczy ustanowić w umowie karę umowną o niskiej wysokości. Wówczas jedyną konsekwencją niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez dłużnika będzie obowiązek zapłaty zaniżonej kary umownej i to bez względu na wysokość poniesionej przez wierzyciela szkody.

 

adwokat Iwo Klisz

Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław).

Zostaw komentarz

Top